Bazen felsefe veya felsefi bir problemi başka alanlarla kıyaslamak isteriz. Fizik’in, kimyanın ve biyolojinin bir problemini felsefi bir problemle karşılaştırırız. Kıyaslama yaparken bir problem oluşuyor bilinci ile hareket ederiz. Hatta herhangi bir fen biliminin konusunu felsefi bir bütünlükte felsefi bir problem olarak ele alırız.
Çok çarpıcı olan ise fen biliminin kendine özgü bir probleminin olmadığıdır. Biyoloji veya kimyanın bir problem olarak varsayılan, bir probleme yönelik...
An bir geçmişe ait değildir: ancak her an geçer ve aşılmak için var olandır. Her an bir şimdidir. Her şimdi bir andır. Anlık olan şey bir defalığına olur. Anlık olan anın niteliği söz konusu edilir. Bir anın anlık olması taşıdığı mana veya ona yüklenen anlam ile tanım ve tarif edilir olması anlık olan bir olayın ve olgunun bir defalığına gösterime alınmasıdır. İnsan hafızasına kayan...
Antropolojik felsefenin oluşumunda kayda değer önemi bir rolü olan filozof Feuerbach’ın kendine dair felsefi bir tartışma alanı yarattığını ve dönemin ‘Genç Hegelciler’ arasında sayılıyordu,...
“Die Welt ist meine Vorstellung” -/ “Dünya benim tasarımımdır”. Eserinin (A. Schopenhauer) ilk ve temel cümlesi olan bu ifade, insanın yeniden kendisine bakıp bir...
Felsefenin bilimsel koşuluna konuşlandırıldığı dönem Hegel ile başlar. Bilimsel felsefe, politik koşutlanmayı da beraberinde getirirken, felsefenin sanat ile buluşması hatta edebiyatla ilintili hale getirilmesi...
Madde veya maddi olgu, bilincin oluşumunda ana rolü oynar ve o, etken bir güçtür:
Madde, bilinçten önce gelir. Dünyaya gelen insan, dünyayı keşfetmek için bir...
Bazı hazlar sınırlı ve zorunludur. Tarihsel olan en temel güdüler doyurulan ve beklenti halinde var olan duyular ise umut içinde var olma zorunluluğunu dayatır.
Kökensel...
Her şeyin en azı ile yetinen sınırlı şartlar içinde bulunabilmeyi ve doğrusu var olabilmeyi tecrübe edinerek mutlu olabilmeyi öğrenen ve bununla bağımsız olunabileceğini gösteren...
Akıl kendisini mutlak görür ve geçici bir zenginliktir, ancak iyi bir skeptizm eleştirir, dağıtır ve kabalaşmış/vulger dogmatizmi ise yerle bir eder. (Glockner 1. Cilt...
Her bilimsel disiplin, bilginin kaynağını, olgulardan, olaylardan ve gözlemlerden elde edildiğini saptayarak anlaşılır. Bu yöntem bilimsel olmakla birlikte kullandığımız dil dünyasında anlamlandırılarak bir etkinlik...
İçinde yaşadığımız günlük olayları irdelemek ve betimlemek pek de öyle sanıldığı gibi kolay değildir. İnsanın talep etmediği herhangi bir özgürlük biçim ve olgusu insanın...
Eleştiri yeni bir alan açar ve fütürist bir söylemin, kelamın yeni araçlarını netleştirir. Yerleşik kalıpların ve düzenlenmiş hayatların sorgulanması için yeni düzenlenen işlevselleğin /fonksiyonların...
Eğer aydınlanma ve entelektüel gelişmeden, insanı kötü güçlere; cin ve perilere, kötü kadere olan batıl inançlardan kurtarmayı-kısaca korkunun esiri olmaktan çıkarmayı anlıyorsak, genellikle akıl...
Belli ki antropoloji hakkında bir şeyler kaleme alırken önce insan denilen ‘varlık’ı tanımak lazım gelir: Neyi, nasıl anlar, yapar, üretir ve hangi problemi çözer,...
Adorno felsefesinin içkinliğinde eleştiri vardır ve identitaet/özdeşlik denilen kavram kategorik olarak bir ilişkisel durum veya olayın kavramsal açılımıdır. En ideal ve idealist koşullar içinde...
Platon’un bir sözü var; “Kalabalık-Kitle hiçbir zaman filozof/felsefi olmaz”. Platon ne demek istemişti? Bu sorgulamayı yaparken bu sözün yalın hali doğrulanabilir ve geçerliliği hayli...
Karşıtlıkların içinde uyum bir bütünlük, karşıtlıklar kabul edildiğinde söz konusudur. Doğu ve batı felsefesi karşıtlıklar oluşturur. Doğu felsefesi denildiğinde hangi doğudan bahsederiz acaba? Örneğin...
(Kapitalizm ve Emperyalizmin Negasyonu)
Bir bakıma negatif diyalektiği, yaşanılanın objesi olarak öncelik kazanırken, süjenin yorumuna maruz kalan, ancak yaşanılanın bir kuramı veya bir teorisi durumuna...
Hegel’den Freud’a yeniden bir dönüş:
(Tinin Fenomenolojisi’nden) – esinlenerek: “toplumsal olarak halkın içinde geçerli olan ahlaki durum ve güvenin kendisi, kendilik bilincinde soyut moment...
Bir şeyin doğasını bilmek için tanımını birlikte yapıp kökeninde ki geçmişin bilgi edinimini tanımlayan verileri de gözden geçirmek gerekiyor. Veriler tecrübe edilmişlerle bir arada...
Hegel, Tinin Fenomenolojisi eserinde Tinin/Geist’in yabancılaşması meselesini kendine benzer bir dünyada olmanın var oluşunun içyüzünü aralar: Bir bakıma bütünsel ve tümden kendine yabancılaşmış ve...
Marx’ın, Kapital’in birinci cildine dâhil etmediği iki ana sorun görüyorum:
Buna bir izah gerekirse; ilki, kapitalist üretim tarzının öznel koşulları ve sonuçları üzerine, ikincisi ise...
Muhtelif zamanlarda pek eskiye gitmek gerekmez; ayrıca; "laiklik karın doyurmaz ve laiklik tehdit altında değildir" gibi söylem ve ifadeler laikliğin yeterince anlaşılmadığını ve kavramın...
GİRİŞ:
Erken sosyalist toplumların dağılması elbette birçok soruyu yeniden gündeme taşımaktadır. Hatalar, kaçırılan fırsatlar ve ihmaller pratik ve teorik açıdan gözden kaçırılmayacak kadar pek belirgin....
Artı değer teorisini Marxist anlayışın ekonomik bir türevi olarak görmekteyiz. Artı değer sadece ekonomik olarak bir değer taşımaz...Bilinçdışının bir türevi olarak da karşımıza çıkmaktadır....
MUTLAK BİLME:
Bu kavramla neyi amaçlıyoruz?
"Mutlak bilme" kavramı hakikate içkin olması zemininde kavranabilir. Yanılsama olasılığını ortadan kaldırdığınızda hakikati de imha etmiş olursunuz. Hakikatin oluşumunu sağlayan...
Burjuvazinin erken dönem soyut talepleri arasında en temel olan ‘özgürlük ve eşitlik’ kavramlarının kapitalist üretim ilişkilerinin özgülünde sanayi mamullerinin artması ile doğru bir orantı...
Yerküremiz bir gezegen, kozmosun bir parçası ve ona ait; evrende sadece bir/biz gezegen- değil, kapı komşularımız var gezegen olarak. Dahası gittikçe büyüyen evrenin sonsuzluğundan...
Her ikisi de kendilerine özgü olanı yaptılar ve amaçladıkları insana yönelik ruhsal olguyu anlamak olmuştur. İnsana dair oluşan bilginin tazeliğinde şaşkınlık yaratan insani ahval...
Felsefe olgunlaşmış bir bütünsellik içinde olduğunu iddia etmez. Sürekli gelişen ve dönüşendir. O, Odipus kompleksini aşmak için ritülleri olan bir alan içinde dans eder....
Felsefe, felsefenin nasıl ve nerde başladığını açıklar ve açıklamanın kendisi hayret vericidir. Şaşkınlık içinde var ola gelen insani yazgıya dahi bir damgası olur adeta....
Dünyayı değiştirmek için güncel bir gün veya politik güncel bir gün yetmez: Öncelikle onu korumak gerekir. Tarih felsefesinde ise “Filozoflar sadece dünyayı farklı değiştirdiler,...
Bazen felsefe veya felsefi bir problemi başka alanlarla kıyaslamak isteriz. Fizik’in, kimyanın ve biyolojinin bir problemini felsefi bir problemle karşılaştırırız. Kıyaslama yaparken bir problem...
