Tayyip Erdoğan’ın, 30 Aralık günü İstanbul Üsküdar’daki Burhan felek Salonunda düzenlenen “Uluslararası İlahiyat Gençlik Buluşması”nda yaptığı konuşma, Türkiye’nin neden AKP ile gitmemesi gerektiğini çarpıcı bir şekilde bir kez daha gösterdi.
Birinci olarak bu konuşma, ilk cümlesinden başlayarak sonuna kadar “dini siyasete alet etme”nin açık bir örneği oldu.
Cumhuriyetin kuruluş yıllarında Sultanlık ve Hilafet özlemcileri halkın dini duygularını istismar ederek Cumhuriyete karşı ölümüne bir mücadele yürüttüler. Şeyh...
Cumhuriyet tarihinin en ağır ekonomik, sosyal ve siyasal krizini yaşadığımız konusunda hemen herkes hemfikir. Bu fikir birliği, krizin 2023 yılında devam edeceği konusunda da var. Yeni yılda daha iyi bir Türkiye görmeyeceğiz ne yazık ki, seçimlerden sonra akla gelebilecek her konuda Türkiye’yi daha da zor günler bekliyor.
Öte yandan bu “en ağır krize” rağmen, halkın oldukça tepkisiz bir şekilde gelişmeleri izlediği de bir başka gerçek....
Erol Çatma’yı tanımayanlara tanıtmanın bence en kolay yolu, Osmanlı tarihi konusunda dünyaca ünlü Donald Quataert’in 2006 yılında yayımlanan kitabında ona saygılarını sunduğu bölümdür (“I...
Toplu iş sözleşmesinin önemli hükümlerinden biri, bu sözleşmenin kimlere uygulanacağıdır. İşverenlerin genel eğilimi, mümkün olduğunca çok kişiyi, özellikle de büro personelini, teknik personeli ve...
Yarım imam dinden, yarım doktor candan eder. Yarım yamalak bilgiyle, hatta kulaktan dolma bilgiyle hareket eden solcu da, solculuktan ediyor. Solcular arasında kulaktan dolma...
Türkiye günümüzde büyük sorunlarla boğuşuyor.
Mustafa Kemal Paşa, işçi sınıfının çok zayıf olduğu, yoksul köylülüğün toprak ağalarına, tefecilere, şeyhlere karşı bir mücadelesinin olmadığı, insanların büyük...
“Kemalist sosyalizm”, çok eskilerde de ara sıra kullanılan ve ancak üzerinde fazla çalışılmamış bir kavramdı.
1976 yılında İlerici Yurtsever Gençlik Dergisi’nde şöyle deniyordu: “Bu tip...
Eski TKP’yi efsaneleştiren çalışmalar var. Ancak eski TKP’nin tarihi, hem izlediği ideolojik ve siyasi çizgi, hem de çabalarıyla büyük bir başarısızlık öyküsüdür. Ne yazık...
Mustafa Suphi ve 14 yoldaşının 28-29 Ocak 1921 tarihinde Enver Paşa’nın adamları tarafından haince katledilmelerinin yıldönümünde sosyal medyada Mustafa Suphi’nin Anadolu’ya gelişteki amacı konusunda...
Mustafa Suphi, Türkiye komünist hareketi tarihinde önemli bir önderdir.
Mustafa Suphi ve 14 yoldaşı, 28-29 Ocak 1921 tarihinde Trabzon’da Teşkilatı Mahsusacı ve Enver Paşa’nın kontrolündeki...
1920 yılında kurulan eski TKP’nin 1950’li yıllara kadar sürdürdüğü mücadele hiç başarılı olamadı. 1951 yılında yapılan TKP tevkifatında bütün örgüt ortaya çıkarıldı. Yargılanan kişi...
Türkiye 1960’lı yıllarda toplumun her kesiminde bir politikleşme yaşadı. 27 Mayıs 1960 Devrimi sonrasında kabul edilen 1961 Anayasasının getirdiği özgürlük ortamı, birçok konunun ilk...
Yön Dergisi yayımına 30 Haziran 1967 tarihindeki 222. sayısıyla son verdi. Doğan Avcıoğlu, “Son Söz” başlıklı yazısında Yön’ün katkılarını ve mevcut durumu şöyle özetliyordu:
“Kurucu...
Doğan Avcıoğlu ve Yön Dergisi, Türkiye’de sosyalizm kavramı konusundaki önyargıların aşılmasına büyük katkılarda bulundu.
Doğan Avcıoğlu’nun sosyalizm konusundaki görüşlerini etkileyen önemli bir kişi, geçmişte eski...
Doğan Avcıoğlu’nun diğer bir girişimi olan Sosyalist Kültür Derneği 18 Aralık 1962 tarihinde kuruldu.
Nebil Varuy’un anlatımlarına göre, Sosyalist Kültür Derneği’nin kurulma hazırlıkları sırasında 15...
Yön Dergisi’nin ilk sayısı 20 Aralık 1961 tarihinde yayımlandı. Yön’ün 27 Aralık 1961 tarihli ikinci sayısında, Türkiye Çalışanlar Partisi adıyla bir partinin kurulma çalışmalarından...
Yön’ün ilk sayısı 20 Aralık 1961 tarihinde yayımlandı. İlk sayıda Yön Bildirisi ve ilk imzacıların listesi açıklandı. Bildiriyi ilk aşamada 164 kişi imzaladı. Ardından...
Yön-Devrim çizgisini ve Doğan Avcıoğlu’nun amaçları ve mücadele stratejisini anlayabilmek için, 1960’lı yıllarda Türkiye’de halkın ekonomik ve toplumsal durumunu ve siyasi tercihlerini ele almak...
Doğan Avcıoğlu, “Kemalist sosyalizm” olarak da tanımlanabilecek Türkiye’ye özgü bağımsızlıkçı, milliyetçi ve demokratik sosyalizm modelini uygulamak amacıyla 20 Aralık 1961 tarihinde Yön’ü yayımlamaya başladı....
Albay Talat Aydemir 22 Şubat 1962 ve 21 Mayıs 1963 tarihlerinde darbe teşebbüslerinde bulundu. Bu girişimlerine ilişkin ayrıntılı bir ekonomik, siyasi ve toplumsal programı...
Türkiye’ye özgü, bağımsızlıkçı, milliyetçi ve demokratik bir sosyalizm modeli öneren iki önemli aydınımız, Şevket Süreyya Aydemir ve Doğan Avcıoğlu’dur. Bu iki değerli insan, bir...
Şevket Süreyya ve arkadaşları, 1930’lu yıllarda Mustafa Kemal Paşa aleyhinde yayın yapan eski TKP’yi muhatap almadı. Bunun herhalde en önemli nedeni, bu yayınların herhangi...
Cumhuriyet döneminde devletçilik daha ilk başlardan itibaren uygulanıyordu. Bunun bir nedeni, ülkenin bağımsızlığını sağlamanın ve pekiştirmenin tek yolunun devletçilik olmasıydı. Büyük çoğunlukla Ermeni, Rum...
Şevket Süreyya ve arkadaşları, Mustafa Kemal Paşa’nın önderliğinde gerçekleştirilen Türk İnkılâbının, sömürgecilere karşı verilen askeri bir bağımsızlık savaşıyla sınırlı kalmamasını, bu mücadelede zaferin kazanılmasının...
Şevket Süreyya’ya göre, Türkiye’de 1930’lu yılların başlarında sınıf çatışmaları önemli değildi. İşçi sınıfı çok az gelişmişti ve deneyimsizdi. İşçilerin çoğu nakit ihtiyacını karşılamak amacıyla...
Günümüzde bile kendisini “sosyalist” olarak nitelendirenlerin çok büyük bölümü, son 150 yıldır dünyada yaşanan gerçeklere gözlerini kapayarak, “bütün ülkelerin işçilerinin birleşeceği” beklentisi içindedir. Halbuki,...
Şevket Süreyya ve Kadro’nun diğer yazarları, eski TKP’nin Sovyetler Birliği ve Komintern’le olan bağlılık ve bağımlılık ilişkisini iyi biliyorlardı. Türkiye’nin devlet olarak Sovyetler Birliği...
Mustafa Kemal Paşa açısından KADRO, devlet kadrolarını, CHP yönetimlerini ve aydınları eğitmede kullandığı bir araçtı. Ayrıca, Komintern’in olası girişimlerine karşı da bir tedbirdi.
Sovyet Rusya’ya...
Şevket Süreyya Aydemir, İnkılâp ve Kadro kitabının 1968 yılında bazı değişikliklerle yapılan ikinci baskısına yazdığı önsözde KADRO’nun amacını ve işlevini şöyle özetlemekteydi:
“İnkılâpçı bir milli...
Şevket Süreyya Aydemir’in ideolojik önderliğinde ve Mustafa Kemal Paşa’nın dolaylı desteğiyle 1932-1934 döneminde yayımlanan KADRO Dergisi, dünyanın ve Türkiye’nin 1929 Dünya Buhranı’nın sonuçlarıyla uğraştığı...
Şevket Süreyya Aydemir ve Kadro Dergisi, sosyalizm ve kapitalizm arasında bir ÜÇÜNCÜ YOL oluşturmaya çalışmıyordu. Önerilen, sömürge ve yarı-sömürge ülkeler için “sosyalizme yönelik kapitalist...
Şevket Süreyya’nın İnkılâp ve Kadro kitabında ve Kadrocuların Kadro Dergisi’nde sürekli olarak gündeme getirdikleri bir gerçek, Mustafa Kemal Paşa’nın önderliğindeki mücadelenin (inkılâbın) yalnızca siyasi...
Şevket Süreyya’nın görüşlerinin biçimlenmesinde 1-7 Eylül 1920 günleri Bakû’de toplanan ve kendisinin de Azerbaycan’dan delege olarak katıldığı Doğu Halkları Kurultayı’nın özel bir yeri vardır....
Şevket Süreyya’nın “sosyalizme yönelmiş kapitalist olmayan yol” stratejisini ve Sovyetler Birliği ve Komintern karşısındaki bağımsızlıkçı ve milliyetçi tavrını anlayabilmek için, Sovyet Rusya’nın 1919 yılında...
Şevket Süreyya Aydemir’i ve Kadro Hareketi’ni değerlendirebilmek, ancak dünya sosyalist hareketi içinde sömürge halklarının anti-emperyalist mücadelesi konusundaki tartışmaları bilmekle mümkündür.
Karl Marks’ın 1872 sonrasında gelişmiş...
Mustafa Kemal Paşa’nın Türkiye’ye özgü bağımsızlıkçı, milliyetçi ve demokratik sosyalizm modelini, Şevket Süreyya Aydemir’in “sosyalizme yönelik kapitalist olmayan yol” stratejisini, Sovyetler Birliği’nin dönem dönem...
Sayın Dilek Çubukçu, 2 Ocak 2026 günü yayımlanan “Şevket Süreyya Aydemir ve Kadro: Genel Bir Değerlendirme” yazımın altına şöyle bir yorum yapmış (yazım hatalarını...
İlk yazım 1973 yılında Ecevit’in yayımladığı Özgür İnsan Dergisi’nde Çetin Yıldırım adıyla çıktı. O günden beri de yazan biriyim. Yaptığım işi ciddiye alıyorum. Kulaktan...
Şevket Süreyya Aydemir ve KADRO Hareketi’nin önemle ele aldığı bir konu, inkılâbın bitmediği ve yapılacak daha birçok işin olduğuydu. KADRO’cular, Mustafa Kemal Paşa’nın 1930’lu...
1932 Ocak – 1935 Ocak döneminde yayımlanan KADRO Dergisi’nin ideolojik önderi, Şevket Süreyya idi.
Şevket Süreyya Aydemir, 10 Kasım 1970 günü Milliyet’te yayımlanan yazısında şöyle...
KADRO Dergisi 1932 Ocak -1935 Ocak döneminde Yakup Kadri (Karaosmanoğlu), Şevket Süreyya (Aydemir), Vedat Nedim (Tör), İsmail Hüsrev (Tökin), Burhan Asaf (Belge) ve Mehmet...
Emperyalist ülkelerde sermayedar sınıfları ve devletleriyle bütünleşen, işbirliği yapan, emperyalizmi ve kapitalizmi destekleyenler işçi sınıflarının bütünü mü, yoksa “işçi aristokrasisi” mi, işçi sınıflarının kaymak...
Sosyalizmi yalnızca Marks ve Engels’in Komünist Manifesto ile Stalin’in Diyalektik ve Tarihi Materyalizm kitaplarından ve kendilerinin mensup olduğu siyasi çizginin dergisinden öğrenenleri yine biraz...
1848 yılı Şubat ayında yayımlanan Komünist Manifesto şöyle bitiyordu: “Komünistler görüşlerini ve amaçlarını gizlemeye tenezzül etmezler. Açıkça ilan ederler ki amaçlarına ancak tüm mevcut...
Komünist Manifesto’nun bazı tespitleri ve önerileri günümüzde geçerli midir?
Yaklaşık 178 yıl önce yayımlanmış Komünist Manifesto’dan başka bir yapıtla tanışmamış ve pek de sorgulama alışkanlığı...
Marks ve Engels tarafından yazılan ve ilk kez 1848 yılı Şubat ayında yayımlanan Komünist Parti Manifestosu veya Komünist Manifesto, sosyalizmle ilgilenen herkesin ilk okuduğu...
19-20 Aralık 2025 günleri Eskişehir’de Cumhuriyet Gazetesi, Cumhuriyet Kitapları ve Eskişehir Tepebaşı Belediyesi tarafından Sanat ve Kitap Şenliği düzenlendi. Ben de konuşmacı olarak davetliydim....
Son yıllarda Şevket Süreyya Aydemir ve Doğan Avcıoğlu’nun yazılarına ve kitaplarına ilgi çok arttı. Ş.S.Aydemir’in KADRO Dergisi ve D.Avcıoğlu’nun YÖN ve DEVRİM dergilerinde gündeme...
Türkiye, tarihimizin en büyük ekonomik krizlerinden birini yaşıyor. Bunlar daha iyi günlerimiz. Önümüzdeki aylarda insanların gerçek gelirlerindeki düşme devam edeceğe benziyor. Türkiye’de hakim sınıflar...
10 Kasım 2025 günü Anıtkabir’i 1 milyon 219 bin 148 kişi ziyaret etti. Atatürk’e şükranlarını ve saygılarını sunmak için Anıtkabir’i dolduranlar arasında toplumun tüm...
Şefik Hüsnü Değmer, Türkiye sosyalist hareketinin çok saygın kişilerinden biridir. Tüm yaşamını, benimsediği sosyalizm anlayışı doğrultusunda mücadeleyle geçirmiş, hakim sınıflara hizmet etmeyi kabul etseydi...
1848 yılında yayımlanan Komünist Manifesto şu cümleyle bitiyordu: “Bütün Ülkelerin Proleterleri, Birleşin!” (“Proletarier aller Länder, vereinigt euch!”).”
Daha önceki yazılarımda Amerikan, Alman, İngiliz ve Fransız...
“İşçiler vatansız mı?”, “İşçiler Enternasyonalist mi?” yazılarımdan sonra, Amerikan, Alman ve İngiliz işçi sınıflarının enternasyonalist olup olmadığını sorguladım. Şimdi sıra, işçi sınıfı tarihinde militan...
Hiçbir ülkenin işçi sınıfı ve sendikacılık tarihini bilmeyen bazı kişiler, işçi sınıflarının enternasyonalist olduğunu, diğer bir deyişle, tüm dünyadaki işçilerin kapitalizme karşı kader ve...
İşçi sınıflarının enternasyonalist olduğunu ileri sürenler bir hayal dünyasında yaşıyor. Enternasyonalistlik, farklı ülkelerin işçi sınıfları arasında kader ve mücadele birliğidir. Bazı kişilerin veya örgüt...
“İşçiler Enternasyonalist mi?” yazıma yapılan birkaç yorumda işçi sınıflarının milliyetçi değil, enternasyonalist olduğu görüşü belirtildi.
Önce “enternasyonalizm” kavramının, işçi sınıflarının kader ve mücadele birliği yapması...
Yarım doktor insanı candan, yarım imam dinden eder. Sorgulamayı ve düşünmeyi bilmeyen hayalci ve cahil sosyalistler de sosyalistlikten eder.
“İşçiler Vatansız mı?” yazımı sosyal medyada...
Sosyalizmi öğrenmeye çalışan kişinin okuduğu ilk kitaplardan biri, Marks ve Engels’in 1848 yılı Şubat ayında yayımlanan Komünist Parti Manifestosu’dur.
Manifesto’da “işçilerin vatanı yoktur; sahip olmadıkları...
Emperyalizm, milliyetçilik ve sosyalizm arasında ilginç bir ilişki vardır.
Kapitalizmin emperyalizm öncesi döneminde gelişmiş kapitalist ülkelerin işçi sınıfları bir cehennem hayatı yaşıyordu; zincirlerinden başka kaybedecek...
1960’lı yılların sonlarına kadar kendilerini sosyalist olarak niteleyen kişilerin büyük bölümü milliyetçi, Türk milliyetçisi, Atatürkçü, Kemalist gibi sıfatları da sahipleniyordu. Ancak 1960’ların sonunda ve...
1960’lı yılların ikinci yarısında faaliyet gösteren ilerici-devrimci gençlik örgütleri ve onlarla ilişki içindeki bazı dernekler ve sendikalar da milliyetçiliği ve özel olarak da Türk...
Türkiye sendikacılık tarihinin en başarılı örgütlerinden biri, 1965-1971 yıllarında faaliyet gösteren ve genel başkanlığını (kısa bir süre hariç) Fakir Baykurt’un yaptığı Türkiye Öğretmenler Sendikası...
Sosyalizme ilişkin bilgi ve kavrayışı, Marx ve Engels’in 1848 yılı Şubat ayında yayımlanmış olan Komünist Manifesto ile sınırlı kalmış kişiler, metnin sonunda yer alan...
Çekoslovakya 20-21 Ağustos 1968 günleri Varşova Paktı üyesi Sovyetler Birliği, Polonya, Bulgaristan ve Macaristan silahlı kuvvetleri tarafından işgal edildi.
İşgal olayı, sosyalist/komünist partiler ve bu...
Kapitalizme karşı olmamın nedenlerinden birisi de insanlarda yarattığı bencillik, para hırsı, gösterişçi tüketim, başkalarının kafalarına basa basa yükselme çabası.
Anadolu’nun çok güzel gelenekleri vardır. Gösterişten...
Çekoslovakya’nın işgali konusundaki tavır, sosyalist/komünist partiler arasındaki ilişki ve ülkelerin bağımsızlığı konusundaki tavrı yansıtmaktadır.
Sovyet Rusya ve ardından Sovyetler Birliği, bazı ülkelerde Kızıl Ordu sayesinde...
Sendikacılıkla 1972 yılından beri doğrudan ilgileniyorum. O tarihten günümüze, (iradem dışındaki birkaç yıllık kesinti hariç) abartma olmasın, birkaç bin sendikacıyı tanıma imkanım oldu. 100’den...
Çekoslovakya 20-21 Ağustos 1968 günleri Varşova Paktı üyesi Sovyetler Birliği, Polonya, Bulgaristan ve Macaristan silahlı kuvvetleri tarafından işgal edildi. Türkiye’deki sosyalist hareket üzerinde önemli...
Beş altı ay önce Ankara’da büyükçe bir sendikanın yöneticisiyle öğle yemeğinde sohbetediyorduk. Laf döndü dolaştı, sendikacıların özel hayatına geldi. Ben, aile ilişkilerini veeşine sadakati...
Geçmişte Sovyetler Birliği’ni savunmanın sosyalizmi savunmak olduğunu düşünen çevreler, Sovyetler Birliği’ndeki anti-demokratik ve diğer yanlış uygulamalara sahip çıktıkça ve yanlış bir “enternasyonalizm” anlayışıyla Sovyetler...
Behice Boran (1910-1987), Türkiye sosyalist hareketi içinde en saygın kişilerden biriydi. Tüm yaşamı boyunca sınıfsız ve sömürüsüz bir dünya için, büyük fedakarlıklara katlanarak, mücadele...
Günümüzde Çin Halk Cumhuriyeti, “Çin’e özgü sosyalizm” veya “Çinli Özellikleriyle Sosyalizm” (“Socialism with Chinese characteristics”) anlayışını ve uygulamalarını benimsiyor. Dünya siyasi tarihinde geçmişte “Arap...
Şevket Süreyya Aydemir, “Türk Sosyalizmi” konusundaki yazılarını, “Memleketçi Sosyalizm” biçiminde adlandırdığı yeni bir kavramla sürdürdü. Ancak bu kavram tutmadı. Şevket Süreyya Aydemir, “memleketçi sosyalizm”...
“Türk Sosyalizmi” tartışması hangi ihtiyacın sonucunda ortaya çıktı?
1946 yılından itibaren Türkiye’nin bağımsızlığı ciddi ölçüde zedelenmişti. Türkiye’nin çıkarları doğrultusunda hazırlanmış olan sanayi planı rafa kaldırılmış,...
Şevket Süreyya Aydemir, 19 Eylül 1962 tarihinde yayımlanan Yön’de (Sayı 40) yer alan “Sosyal Devlet ve Türk Sosyalizmi” yazısında “Türk Sosyalizmi”nin amaçlarını aşağıdaki şekilde...
Türkiye, Atatürk’ün ölümü ve özellikle de 1946 yılından itibaren Atatürk’ün “yukarıdan aşağıya” yerleştirdiği milliyetçi, bağımsızlıkçı, devletçi, halkçı politikalardan ve planlı ekonomik gelişme yolundan ayrıldı...
1962-1963 yıllarında Türkiye’de ilerici kesimdeki önemli tartışma konularından biri, “Türk Sosyalizmi” idi. Günümüzde pek bilinmeyen bu tartışmaların hatırlanması, Türkiye’ye özgü bağımsızlıkçı ve milliyetçi bir...
Eski TKP’nin Atatürk düşmanı tavrına karşı çıkan sosyalistlerden birisi de, Türkiye sosyalist hareket tarihinde çok saygın bir yeri olan Dr.Hikmet Kıvılcımlı’dır. Enternasyonalizm adına Türkiye’yi...
Dünyada birçok sosyalizm anlayışı ve uygulamaları (girişimleri) var. Bunlardan birinitemel alıp, diğerlerini sosyalist olmamakla suçlamak son derece yanlış.Ben, Atatürk’ün Türkiye’ye özgü bağımsızlıkçı ve milliyetçi...
3,5 milyon memur ve 424 bin sözleşmeli personelin 2026 ve 2027 yılları maaş artışlarıve diğer haklarına ilişkin toplu görüşme Ağustos ayı içinde tamamlanacak.6 Temmuz...
T.Maden-İş Sendikası’nın Ankara, Balıkesir, Eskişehir ve Kütahya’daki toplam dörtişyerinde almış olduğu grev kararları, Cumhurbaşkanı R.T.Erdoğan’ın 31 Temmuz 2025günlü Resmi Gazete’de yayımlanan kararı ile ertelendi....
Devlet memurları ve sözleşme personelin 2026 ve 2027 yıllarındaki ücret ve diğerçalışma koşullarını belirleyecek toplu görüşme süreci Ağustos ayında gerçekleştirilecek.İşçi, memur ve sözleşmeli personel...
Tarihimizde memurların, sözleşmeli personelin ve işçilerin ortak çıkarlarını korumak ve geliştirmek amacıyla gerçekleştirdikleri en kapsamlı ve önemli birliktelik, 14 Temmuz 1999 günü oluşturulan Emek...
Türk-İş tarihinin en büyük eylemlerinden biri, 1995 yılında, kamu kesimi toplu sözleşme görüşmelerinde hükümetin olumsuz tavrını protesto etmek amacıyla 5 Ağustos günü Ankara’da Kızılay...
Türkiye’de sendika-içi demokrasi konusunda çeşitli sorunlar yaşandı ve yaşanıyor. Ancak tüm bu eksiklik ve yanlışlara karşın, Türkiye’de işçi sendikalarında yönetimlerde dönem dönem büyük değişiklikler...
Tansu Çiller Hükümeti, ekonomik sorunları ve 5 Nisan 1994 istikrar programını gerekçe göstererek, 1993 yılında kamu kesimindeki işyerleri için imzalanan toplu iş sözleşmelerinde yer...
“Asgari ücret ne kadar olmalı?”, “asgari ücret Temmuz ayında artırılacak mı?” soruları ayrıdır, “asgari ücret nasıl artırılır?” sorusu ayrı.
Asgari ücretin ne kadar olması gerektiği...
Türkiye’nin 1932 yılından beri üyesi bulunduğu Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) Uluslararası Çalışma Konferansı 2-13 Haziran 2025 günleri 113. Toplantısını Cenevre’de gerçekleştiriyor. Uluslararası Çalışma Örgütü’nün...
