Bir milletin kaderini değiştiren insan, yalnızca geçmişte yaşamaz; düşünceleriyle geleceğe de yön verir.
Bugün, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ü aramızdan ayrılışının 88. yılında saygı, özlem ve minnetle anıyoruz. Ancak 10 Kasım yalnızca bir yas günü değildir. Aynı zamanda geçmişle bugün arasında bir vicdan muhasebesi yapma günüdür.
Atatürk’ü anmak, saat dokuzu beş geçe saygı duruşunda bulunmakla, anıtlarına çelenk koymakla sınırlı olamaz. Asıl mesele, onun hangi koşullarda nasıl bir Cumhuriyet kurduğunu ve bugün bu emanete ne ölçüde sahip çıkabildiğimizi sorgulayabilmektir.
Mustafa Kemal Atatürk, emperyalizme karşı bağımsızlık mücadelesini zafere ulaştıran; egemenliği saraydan alıp millete veren; aklı, bilimi, laikliği ve eğitimi toplumsal dönüşümün temeline yerleştiren büyük bir devrimcidir. Kadınların toplumsal yaşamda eşit bireyler olarak yer almasının önünü açmış, çağdaşlaşmayı bir milletin ortak hedefi hâline getirmiştir.
Bugün kendimize sormak zorundayız: Cumhuriyet’in temelini oluşturan laikliği ne ölçüde koruyabildik? Eğitimimizi aklın ve bilimin gerekleri doğrultusunda geliştirebildik mi? Kadınların kazanımlarını ileriye taşıyabildik mi? Hukukun üstünlüğünü, ulusal egemenliği ve kamu yararını yeterince gözetebildik mi?
Cumhuriyet’in Emanet Edildiği Gençlik Bugün Nerede?
Atatürk, Cumhuriyet’i Türk gençliğine emanet etti. Peki bugün o gençliğe nasıl bir Türkiye sunuyoruz? Yıllarca okuyup emek veren, üniversite bitiren ancak iş bulamayan; yeteneğinin karşılığını alamayan; liyakatin yerine ayrıcalıkların geçtiğini düşünen gençlere ne söyleyebiliriz?
Bir yanda geçim sıkıntısı, işsizlik ve gelecek kaygısı; diğer yanda uyuşturucu, şiddet, sanal kumar ve kolay kazanç arayışının yarattığı tehlikeler… Gençlerimizin bir bölümü umutlarını başka ülkelerde ararken, bir bölümü yaşama tutunabilmek için ağır koşullarda mücadele ediyor.
Cumhuriyet’i gençliğe emanet etmek, gençliğin geleceğini güvence altına alma sorumluluğunu da beraberinde getirir. Gençlerden ülkeyi sevmelerini ve Cumhuriyet’i korumalarını beklerken onlara adil, güvenli ve onurlu bir yaşam sunabiliyor muyuz?
Toplumsal Ahlak ve Kaybolan Güven Duygusu
Bugün üzerinde düşünmemiz gereken bir başka sorun, toplumsal değerlerimizde yaşanan aşınmadır. Dürüstlüğün, emeğin, liyakatin ve erdemin yerini para, güç, gösteriş ve ayrıcalığın aldığı yönündeki kaygılar giderek daha çok dile getiriliyor.
Kamuoyuna yansıyan dolandırıcılık olayları, yüksek kazanç vaat eden fonlarla ilgili mağduriyetler, kamu görevlilerinin adlarının karıştığı iddialar ve yolsuzluk tartışmaları toplumun adalet duygusunu zedeliyor. İddialar elbette hukuk içinde araştırılmalı, suç ile suçlama birbirinden ayrılmalıdır. Ancak şeffaflık ve hesap verebilirlik beklentisi ertelenemez.
Asıl tehlike, insanların birbirine, kurumlara ve devleti yönetenlere duyduğu güvenin aşınmasıdır. Devlet yönetiminde bulunmak yalnızca yetki sahibi olmak değildir; dürüstlük, sorumluluk, hesap verebilirlik ve kamu yararını kişisel çıkarların üzerinde tutma yükümlülüğüdür.
Toplumsal ahlak yalnızca bireylerin özel yaşamına ilişkin kurallardan ibaret değildir. Kamu malına el uzatmamak, yetkiyi kötüye kullanmamak, hak yememek, adaleti çiğnememek ve güçsüzü koruyabilmektir. Bir toplumda en büyük tehlike, yanlışların olağan karşılanmaya başlanmasıdır.
Eğitim, Laiklik ve Geleceğimiz
Bir eğitimci olarak inanıyorum ki Cumhuriyet’in geleceği, çocuklarımızın nasıl yetiştirildiğiyle doğrudan bağlantılıdır. Sorgulamaktan korkan, eleştirel düşünceyi tehdit sayan, bilimin yerine dogmaları koyan bir eğitim anlayışıyla Atatürk’ün hedeflediği çağdaş Türkiye’ye ulaşılamaz.
Eğitimin görevi yalnızca meslek sahibi bireyler yetiştirmek değildir. Dürüst, vicdanlı, sorumluluk sahibi, özgür düşünen ve ülkesine karşı görevlerinin bilincinde olan insanlar yetiştirmektir.
Atatürk’ü gerçekten anlamak, onun düşüncelerini törenlerde tekrarlamak değil, yaşamın her alanında yaşatabilmektir. Cumhuriyet’i korumak geçmişe duyulan romantik bir özlem değil, gelecek kuşakların özgür, bağımsız, eşit ve onurlu bir ülkede yaşayabilmesi için bugünden sorumluluk üstlenmektir.
Atatürk bize tamamlanmış, artık hiçbir çaba gerektirmeyen bir miras bırakmadı. Korunması, geliştirilmesi ve ileri taşınması gereken büyük bir devrimci birikim bıraktı. İşgal altındaki bir ülkeden bağımsız bir Cumhuriyet yaratan irade, koşullar ne kadar ağır olursa olsun umudu ve mücadeleyi terk etmemeyi öğretmiştir.
Bu nedenle 10 Kasım’da yalnızca geçmişe değil, geleceğe de bakıyoruz. Laikliği, bilimsel eğitimi, kadınların eşitliğini, ulusal bağımsızlığı, millet egemenliğini ve toplumsal ahlakı koruma sorumluluğumuzu yeniden hatırlıyoruz.
Atatürk bize bağımsız bir vatan, laik bir Cumhuriyet ve aydınlık bir gelecek ideali bıraktı. Peki biz, onun Cumhuriyet’i emanet ettiği gençliğe nasıl bir Türkiye bırakıyoruz?
Büyük Atatürk, seni saygıyla, özlemle ve minnetle anıyoruz. Açtığın yoldan, gösterdiğin çağdaş uygarlık hedefinden ve Cumhuriyet’in temel değerlerinden vazgeçmeyeceğiz.
Saygıyla, özlemle, kararlılıkla…
