Belli ki antropoloji hakkında bir şeyler kaleme alırken önce insan denilen ‘varlık’ı tanımak lazım gelir: Neyi, nasıl anlar, yapar, üretir ve hangi problemi çözer, ama nasıl yönelir o veya bu probleme- bu varlık olan insan? Problem bilinci ve ona duyduğu sorumluluk ya da payının ne olduğunu bilmek pek de kolay olamasa gerek. Ancak problem ve sorunu çözme tarzı ve yöntemleri ile düşünce tarzının insanda...
17 Mart 2026 tarihli yazımda “Birlik-Bütünlük” üzerine yazarken “Siyasal Piramit” kavramından hareketle serzenişlerde bulunmuştum. Kimi görüşlerimin yanında temel eleştirilerimi de hedefine oturtmak için zaman zaman bu kavramı kullanacağımı da eklemiştim. Bu açık kapıdan olacak geri dönüş yapan birçok arkadaşım eleştirilerinin yanında sorularıyla sorunsalı diri tutarak katkı vermeye çalıştılar.
Siyasi literatürde benim öne çıkardığım, tarihsel boyutuyla ve siyasi karşılığıyla bir “Oligarşi” aslında. Ancak sadece devlete egemen...
Sovyetler Birliği’nin Türkiye’den talepleri 1945 yılının ikinci yarısından itibaren kamuoyuna yansıtılmaya başlandı.
Hüseyin Cahit Yalçın, 22 Temmuz 1945 tarihli Tanin Gazetesi’nde “Boğazlar Üzerinde Rus Talepleri”...
Türkiye’de Kemalist milliyetçiliğin kenara itilip ABD’den medet uman bir milliyetçilik anlayışının (milliyetçi-mukaddesatçılığın) hakim kılınmasında ve halkın “sağcı” – “solcu” diye bölünmesinde, Sovyetler Birliği’nin İkinci...
Günümüzde “milliyetçilik” dendiğinde genellikle akla gelen “Kemalist milliyetçilik”, “Atatürk milliyetçiliği” veya “devrimci milliyetçilik” değil, “milli ve manevi değerler”, “milliyetçi-mukaddesatçılık” ve 1970’li yıllardan itibaren “Türk-İslam...
Türkiye’de ırkçılığa dayalı milliyetçilik, 1942-1944 döneminde gelişti, 1944-1946 döneminde büyük baskı yaşadı, 1947 yılından itibaren yeniden meşru bir çizgi olarak kabul edildi. Bu tarihten...
Atatürk döneminde Türkiye’de kabul edilen ve uygulanan milliyetçilik, kökeni ve inancı ne olursa olsun, Türk kimliğini benimsemeyi temel alıyordu. Atatürk döneminde ırkçılık reddedilmiş, Türk...
Cumhuriyet’in devraldığı toplum, Türkler büyük çoğunlukta olmasına karşın Türkler arasında milli kimlik ve bilincin yeterince gelişmediği, farklı etnisitelerin ve inançların bir arada bulunduğu bir...
Mustafa Kemal Paşa’nın çağdaş milliyetçilik anlayışı, Osmanlı’nın son dönemlerinde yaşanan gelişmelerle nispeten homojenleşmiş ve bazı etnisitelerin devlete karşı ayaklanma gücünün kalmadığı bir nesnel ortamda...
Söylentiye göre 1993 yılındaki ziyareti sırasında Kırgız bir ozan Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ı şu dizelerle karşılamıştı: "(Orta Asya'dan) At üstünde ve çekik gözlü gittiniz/ Uçakla...
II.Abdülhamit döneminde (1876-1909) İslam birliği (Pan-İslamizm) temelinde Osmanlı Devleti’nin birliğini ve bütünlüğünü koruma çabaları başarısızlıkla sonuçlanınca ve emperyalist güçlerle işbirliği içindeki bazı etnisiteler ayaklanıp...
Günümüzde “Türk milliyetçiliği” dendiğinde genellikle anlaşılan, “Kemalist milliyetçilik” veya “devrimci milliyetçilik” değil, emperyalizmin çıkarları doğrultusunda ve onunla işbirliği içinde geliştirilmiş olan “gerici milliyetçilik”tir. Halbuki...
Türk milliyetçiliğinin ortaya çıkışını anlayabilmek için, önce İslam’ı kabul sonrasında ve özellikle Osmanlı İmparatorluğu döneminde Türkler’in nasıl bir kimlik kaybı yaşadıklarını bilmek gereklidir.
Osmanlı döneminde...
Erol Çatma’yı tanımayanlara tanıtmanın bence en kolay yolu, Osmanlı tarihi konusunda dünyaca ünlü Donald Quataert’in 2006 yılında yayımlanan kitabında ona saygılarını sunduğu bölümdür (“I...
