Cumhuriyetin, Atatürk Cumhuriyeti’nin, turizmi desteklemek için bir banka kurduğunu biliyor muydunuz?
Öyle bir bankadır ki bu, asıl işi ülkenin turizmine katkıda bulunmak değildir sadece.
Yoksullar için, emekçiler için, emekliler için de turizm tesisleri, tatil köyleri kumral amacıdır ve asıl amaçlarından biridir.
Cumhuriyetin bu sayede halkın, her türlü olanağı olan tatiller yapabildiğini, hem de ucuza yapabildiğini biliyor muydunuz?
Türkiye Cumhuriyeti Turizm Bankasından söz ediyorum.
Büyük olasılıkla bugünün gençliği, böyle bir bankadan haberdar bile değildir.
Sadece gençler değil, orta kuşak bile unutmuştur.
Kusur onların değil elbette.
Yok ettiler.
Bankayı yok ettiler.
Bankanın bütün hizmetlerini, yaptığı ve işlettiği bütün tesisleri, turizm tesislerini, otelleri, tatil köylerini sattılar, yok ettiler.
Ne bankanın adı kaldı.
Ne de tesislerinin.
Bu yok edişler, sadece kamu kurumunu ve onun yarattıklarını yok etmek değildi.
Halkın, emekçinin ve emeklinin ucuza tatil olanaklarını da ortadan kaldırmaktı.
Tatili, sadece zenginler için ayrıcalıklı bir olanak haline getirmeye çalışan, piyasacı partilerin operasyonuydu bu.
Bu amaçla, sadece Turizm Bankasının yarattıklarını değil, kamu işletmelerinin tesislerini de yok ettiler.
T.C. TURİZM BANKASI NASIL DOĞDU?
Gelelim Cumhuriyetin yarattığı T.C. Turizm Bankasına ve nasıl yok edildiğine.
İktidarda Demokrat Parti vardır.
Menderes Hükümeti 23 Haziran 1955 tarihinde, 4/5413 sayılı Kararname ile, iç ve dış turizmi geliştirmenin esas amacı olacağı, beraberinde her türlü bankacılık faaliyeti de yapacak olan “Türkiye Turizm Bankası Anonim Şirketi” kurulur.
Ancak banka, 27 Mayıs devrimine kadar atıl kalır.
Turizm alanında, bankacılık alanında, önemli bir varlık gösteremez.
27 Mayıs devriminin önderleri, turizme de halkçı ve devletçi gözle yaklaşılması gerektiği fikrindedirler.
Menderes döneminde piyasacı amaçla kurulan bankayı işler hale getirmeye karar verirler.
26 Temmuz 1961 tarihinde Bakanlar Kurulunun 5/1483 sayılı Kararnamesi ile “Türkiye Cumhuriyeti Turizm Bankası”nı kurarlar.
Menderes’in kurduğu “Türkiye Turizm Bankası A.Ş.” de, aktif ve pasifleriyle beraber bu banka katılır.
T.C. Turizm Bankası, bankacılık işlemleri yanında,
TURBAN tesisleri ile turizme öncülük yapar,
Nitelikli personel yetiştirir,
Halkın kaliteli tatil ve turistik geziler yapabilmesine öncülük eder.
Emekçi halkın yetersiz bütçesini dikkate alarak, bizzat işçilerin, memurların ve emeklilerin tatil yapabilecekleri olanaklar yaratmayı özel görev sayar.
27 Mayıs devriminin önderlerinin, bankaya verdikleri görevler arasındaki şu maddeler, dikkat çekicidir;
- Kamp yerleri tesis ve idare etmek…
- İşçi ve memurların tatil ve dinlenme ihtiyaçlarına cevap verecek sosyal turizm tesisleri kurmak.
- Millî parklarda ve koruma sahalarında lüzum ve ihtiyaca göre turistik tesisler kurmak ve işletmek.”
- “Sosyal turizmi tasarruf yoluyla kolaylaştıracak mevduat kabul etmek.”
*
Bunlar, bir bankanın görevleridir.
Cumhuriyetin kurduğu, 27 Mayıs devriminin kurduğu bir bankanın görevleridir.
T.C. TURİZM BANKASI
Ve T.C. TURİZM BANKASI, devrimci iktidarın halk için, emekçiler için verdiği görevi, nasıl yerine getirmiş, gelin birlikte bakalım;
Turizm birikimi olmayan ülkemizde, bu banka, büyük işler gerçekleştirir.
1-) Turizm alanında yetişmiş eleman sıkıntısı vardır. Bankanın tesisleri okul olur, binlerce kadro yetiştirilir.
2-) Banka, kurduğu ve işlettiği tesislerle, turistik hizmetlere kalite kazandırır. Bu yönüyle, özel sektöre de öncülük eder.
3-) Yerli ve yabancı turistlerin barınma olanağı bulamadığı merkezlerde, yeterli düzeyde kaliteli barınma olanakları yaratır, oteller inşa eder.
4-) Dağ ve kayak turizmi kültürü yaratır, altyapılar, tesisler inşa eder.
5-) Antalya Marinası ile ülkemizde ilk modern marina inşaatı gerçekleştirir, marina ve liman işletmeciliğinin önünü açar
6-) Kurduğu tesisler ve yarattığı birikim ve nitelikli insan gücü ile, özel sektör için de olanaklar yaratır, teşvik eder, yok gösterici olur.
7-) Turizmin zenginlere hizmetten ibaret olmadığını, turizme aynı zamanda halk yararı, millet yararı önceliğiyle yaklaşmak gerektiğinin kültürünü yaratır.
😎 Banka, kurduğu TURBAN tesisleri ile işçilerin, memurların ve emeklilerin ekonomik dalgalanmalardan etkilenmeden hizmetler göreceği tesisler yaratır. Emekçiler artık her koşulda tatil yapabilecektir.
9-) Kurduğu tatil köyleri, kampingler, restoranlar ve kafelerle sadece emekçilerin değil, genel olarak halk için de, tatil ve dinlenme olanakları yaratır.
T.C. TURİZM BANKASI’NIN TURBAN TESİSLERİ
Bankanın kurduğu ve işlettiği tesisler şunlardır;
- TURBAN Marmaris Tatil Köyü
- TURBAN Ören Tatil Köyü
- TURBAN Akçay Tatil Köyü
- TURBAN Gümüldür Tatil Köyü
- TURBAN Kızıltepe Kamping Tesisleri
- TURBAN Beldibi Kamping
- TURBAN Sorgun Motel ve Kamping Tesisleri
- TURBAN Yalova Termal Tesisleri
- TURBAN Belek Sosyal Turizm İşletmesi
- TURBAN Ataköy Restoran, Kafeterya ve Büfeler İşletmesi
- TURBAN Amasya Oteli
- TURBAN Elmadağ Dağevi
- TURBAN Adalya Oteli
- TURBAN Çorum Oteli
- TURBAN Antalya Kaleiçi İşletmesi ve Antalya Marina
- TURBAN Büyük Samsun Oteli
- TURBAN Çeşme Oteli
- TURBAN Dilson Oteli
- TURBAN Edirne Kervan Oteli
- TURBAN Ilıca Oteli
- TURBAN Kilyos İşletmesi
- TURBAN Urfa Oteli
- TURBAN Ürgüp Oteli
- TURBAN Abant Oteli
- TURBAN Urfa Oteli
HALKÇI, KAMUCU TURİZMİN, ÖNCE BANKASINI YOK ETTİLER
Turizmi cumhuriyetçi, halkçı ve devletçi anlayışıyla ele alan, Türk turizmini şahlandıran, bünyesindeki TURBAN işletmeleri ile örnek tesisler kuran, işçiye, memura, emekliye ve dar gelirliye tatil yapabilme olanağı yaratan bu kurumdan, 12 Eylül Amerikancı darbesinden sonra iktidara gelenler, hiç, ama hiç haz etmezler.
Cumhuriyetin diğer kamu kurumlarını nasıl yok ettilerse, hem Türkiye Cumhuriyeti Turizm Bankasını, hem de bankanın, TURBAN’ın yarattıklarını birer birer yok ederler.
Saldırının amacını Tansu Çiller, Özelleştirme Yasasını çıkardıkları gün milletvekillerine söylediği şu sözle özetlemişti; “Dünyanın son sosyalist devletini yıktık. Torunlarınıza anlatın!”
*
Bankanın başına örülen çoraplar şöyle oldu;
Özal’ın ANAP iktidarının ilk işi, bankanın “kamucu ve halkçı turizm” özelliğini bozmak oldu.
08 Haziran 1984 tarihide, 233 sayılı “Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname” yayınladım.
Bu kararname ile banka KİT’e dönüştürür.
Bankanın tek amacı olacaktır; Para kazanmak, kar etmek.
Ancak bu kadarı yetmez Özal’a ve ANAP’a.
Mayıs 1986 tarihinde bankayı satmaya kalkar.
3291 sayılı “Kamu İktisadi Teşebbüslerinin Özelleştirilmesine İlişkin Kanun”u ve
Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı Kurulunun 30.04.1987 tarihli, 54 Sayılı Kararını dayanak yapar.
T.C. Turizm Bankası’nı bünyesindeki TURBAN tesislerinden koparır.
Bankayı ve tesisleri, Yüksek Planlama Kurulunun 27 Eylül 1988 tarihli 88/9 Sayılı Kararı ile özel şirketlere dönüştürür.
Dördüncü bir hamle daha yapar.
O güne kadar Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı olan T.C. Turizm Bankası’nı, 15 Kasım 1988’de bakanlığın elinden alarak Başbakanlığa bağlar.
Böylece, Cumhuriyet devriminin yarattığı Turizm Bankasını, sadece kurduğu tesislerden koparmakla kalmamış, Turizm sektörü ile de bağları koparmış olurlar.
Ve T.C. Turizm Bankası’na son öldürücü darbe vurulur;
20 Ocak 1989 tarihinde, bankayı tüm aktif ve pasifleriyle birlikte başka bir bankaya, Türkiye Kalkınma Bankası’na devrederler.
SONUÇ
Böylece ANAP iktidarı, 27 Mayıs Devriminin işçiye, memura ve emekliye, genel olarak halka tatil olanağı yaratmak ve Türk turizmini geliştirmek amacıyla kurduğu bankasını, tümüyle yok eder.
Böylece, cumhuriyetin halkçı ve kamucu bir damarı daha kesilmiştir.
Ama bu kadarla da yetinmezler.
Özal’ın ANAP iktidarından sonra, Cumhuriyetin kamuculuğuna, devletçiliğine düşman iktidarlar, Özal’ın bıraktığı yerden devam ederler saldırıya.
Onlar da Türkiye Cumhuriyeti Turizm Bankasının, TURBAN’ın yarattığı tesisleri ve kamu kurumlarının emekçiler tarafından kullanılan tesislerini birer birer yok ettiler.
Sonuç olarak,
Bugün, Türk Turizmini destekleme amacı olan bir banka yoktur.
Bugün, emekçi halk için tatil tesisleri kurmayı amaçlayan, işleten bir banka yoktur.
Turizm sektörü, mafyalaşan bir yağmacılığa dönüşmüştür.
Emekçilerin ve emeklilerin, tatile gidebilme olanağı yok edilmiştir.