Zulmün fazla, acının bol olduğu topraklarda, ayaklanma bitmez, lideri bol olur o diyarın.
Türkiye de böyle bir yerdir.
Ayaklanma saymakla bitmez, lideri eksik olmaz buranın.
Kimi liderler fazla göz önündedir. Herkesin bildiğidir.
Kimi liderler de, her acının ortağı, her sırrın yoldaşıdır.
Her yaraya dermandır, her sevinci artırandır.
Onlarsız ne zafer kazanılabilir ne adım atılabilir.
Ama bilinsin istemezler.
Başka bir liderliktir onlarınki.
Göz önünde olmaktan haz etmezler.
Düşmanın zırhını söküp alan, komutanın önüne serendir aslında.
Aşılamayan burcu alan, bayrağı dikendir aslında.
Ama madalyadan, övgüden haz etmez, sessizce çekilen, kaybolandır.
Anadolu, işte böyle sayısız halk kahramanla doludur.
Tarih ilerliyorsa, biraz da onların yüzü suyu hürmetinedir aslında.
Kamil Dede de böyledir.
Deniz Gezmiş’i, Mahir Çayan’ı herkes bilir de, Kamil Dede’yi bilmez bazıları.
Sebep, bu yüzdendir aslında.
KAMİL DEDE KİMDİR?
Sonsuzluğa gidişinin üçüncü yılındayız.
Üç değil, on sene, 50 sene sonra da bilinmesi, hatırlanması gereken liderlerdendir Kamil Dede.
Gelin onu Kamil Dede yapan dönemeçlere, tarihin kırıldığı anlara birlikte bakalım.
İŞÇİ ÇOCUĞU.
- İşçi kenti Kocaeli’nde doğuyor
- İşçi babanın oğludur.
- İşçi sınıfının ikliminde büyümesi, işçi babanın oğlu olması, işçi gerçeğini evinde de yaşaması, sonraki yaşamında, düşüncelerine ve eylemlerine yön veren en önemli temel olmuştur.
SOSYALİST OLUŞU
- 1960 Devrimini yaşıyor, görüyor. Kemalist devrimin ikinci atılımı olduğunu anlıyor bu devrimin.
- Atatürkçü, cumhuriyetçi bir ailenin çocuğu olması, 27 Mayıs devriminin önemini daha da kavratıyor.
- 1962’de TİP’e katılıyor.
- Böylece, 60 yıllık kesintisiz devrimcilik yaşamı başlamıştır.
ÖNDERLİK
- Ankara’da Siyasal Bilgiler Fakültesinde öğrencilik yılları başlıyor.
- Ankara Üniversitesinde sosyalistlerin kurduğu Sosyalist Fikir Kulübü Başkanı seçiliyor.
- Bununla da kalmıyor, SBF Öğrenci Derneğinin 2. Başkanı oluyor.
- Sosyalist hareketin lider kadroları arasındadır artık.
- Önderlik yeteneği, sonraki yıllarda da devam eder, bulunduğu örgütlerin ya kurucusu, ya merkezi liderlerinden biridir hep.
- Bu yeteneğin sebeplerini aşağıda ele alacağız.
68
- 1968 gençlik eylemleri başlar.
- Yüz binler ayaktadır.
- Tam Bağımsız Türkiye istemektedirler.
- Atatürk devriminin devam etmesini istemektedirler.
- Önderlik ettiği Sosyalist Fikir Kulübü ve SBF Öğrenci Derneği ile gençlik hareketinin içindedir.
- Ancak üyesi olduğu TİP, bu eylemlerin dışında kalmak ister.
- TİP 68 gençliğini suçlamakta, eylemlere katılanları Partiden uzaklaştırmaya çalışmaktadır. Kemalist devrimden de, Türkiye gerçeklerinden de uzaklaşmaktadır.
- 68 eylemleri, Bağımsız Türkiye eylemleridir. Anti-emperyalisttir. Kurtuluş Savaşının, Mustafa Kemal’in devamıdır.
- Türkiye sosyalist devrim için hazır değildir. Hele de başka bir ülkenin yardımı ile devrim yapmak kabul edilecek şey değildir.
- Türkiye’nin ihtiyacı, Atatürk devrimini devam ettirmek, tamamlamaktır.
- Milli devrimi sürdürmek, toplumu ilerletmek, demokratik devrim yapmak gerekmektedir.
- İhtiyaç, Milli Demokratik Devrimdir. MDD’dir.
- Kamil Dede’de böyle düşünmektedir. Zaten ailenden gelen Cumhuriyetçi damar vardır.
- 27 Mayıs devrimini yaşamıştır.
- Bütün bunlar, Kamil Dede’nin mayası olur.
- 68 gençlik hareketi ile TİP arasında ideolojik ayrışma de başlamıştır.
- Sosyalist Devrim-MDD saflaşmasında MDD tarafında yer alır.
PARÇALANMA
- TİP ile köprüleri de atmışlardır. Ancak devrimciler öndersizdir.
- Mihri Belli gibi eski Tüfekler de, parti kurarak 68 hareketini, gençliği bir arada tutmaya yönelmezler.
- Sonuç olarak bu genç devrimciler, Türkiye Devriminin yolu konusunda gençlikleri, acemilikleri ile baş başa kalırlar.
- Gençliğin her lideri bir tarafa çeker.
- Sosyalist hareketin ikinci parçalanması MDD hareketinde yaşanmaktadır.
- Kamil Dede, Mahir Çayan’ın yanında yer alır, THKP-C’nin kurucuları arasına katılır.
GENÇLİK SERÜVENLERİ, 12 MART VE CEZAEVİ
- 68’in yüz binlik gençlik eylemleri, parçalanan liderlerin şehir gerillası, kır gerillası eylemleri ile sönümlenir.
- Mermi delikli kitaplar dönemidir o dönem.
- Kamil Dede de etkilenir bu rüzgardan.
- Ziraat Bankası Unkapanı Şubesi’ni soymaya girişiminden Ömer Ayna ile birlikte 4 Haziran 1971’de tutuklanır.
- Mete Has ile Talip Aksoy’un kaçırılması da eklenir.
- İdamdan yargılanırlar, müebbet hapis cezası alırlar.
- Mamak, Maltepe, Harbiye ve Selimiye askeri cezaevleri, sonra Niğde Kapalı Cezaevi…
- Müebbet hapis cezası, 1974 affıyla da 24 yıl hapse çevrilmiştir.
- 1979’da Niğde Kapalı Cezaevinden tahliye olur.
DARBELERİN YIKAMADIĞI ADAM
- Kamil Dede’nin önemli özelliklerinden birini de bu safhada görüyoruz.
- 68 eylemlerine katılan yüz binlerce devrimci, devrimcilikten vazgeçmiş, içlerine kapanmıştır.
- Ama bugün burada, Kamil Dede’yi anıyoruz.
- Bir özelliği de budur Kamil Dede’nin.
- Darbelerin deviremediği, zorlukların, açlıkların, sürgünlerin yolundan çeviremediği adam olmasıdır.
CEZAEVİ YILLARI VE YENİ SIÇRAMA
- O yıllar sol, muhasebe yaşamaktadır.
- Ama muhasebeler kimi örgüt için olgunlaşma, kiminde ise parçalanma, hatalarda daha da ilerlemeye varır.
- Kimi devrimcilerin ise, düşüncelerini terk etmiş, içine kapanmıştır.
- Kamil Dede, devrimde ısrarı sürdürmekle kalmaz. Düşünce dünyasında devrimler yaşar cezaevinde.
- THKP-C’nin bireysel şiddet, şehir gerillası gibi eylemlerinin yanlış olduğunu kavrar. Halkın içinde olmanın, haklı örgütlemenin, işçi sınıfını, köylüyü örgütlemenin esas olduğu sonucuna varır. Arkadaşları ile THKP-C’den ayrılarak, Halkın Yolu örgütünü kurar.
- Kendileri bu yönde derimler yaşarken, arkadaşları ise, gerillacılık ideolojisi ile yeni örgütler kurmaya yönelirler. MLSP B, Acilciler, Dev-Sol, TİKKO gibi örgütler ortaya çıkar.
- Kamil Dedeler için parçalanmak yerine, birleşmekleri gerçekleştirmek lazımdır.
- Kaçınılmaz görevdir bu. Aynı yolun yolcuları, gözün üzerinde kaş var demeyecek, üçü beşi aramayacaktır.
- Halkın Yolu örgütünün liderleri olarak örgüte, Halkın Sesi hareketine katılma çağrısında bulunurlar.
- Türkiye sosyalistlerinin büyük birleşmesi gerçekleşir. Üç bin dolayında devrimci katılır.
- Birleşmenin tam ortasında ve önderleri arasındadır Kamil Dede.
- Birlikten bir makam, bir paye istemez Dede.
- Birlik Türkiye devrimi içindir. Türk haklı içindir. Bu yeter.
12 EYLÜL DARBESİ YENİ DÖKÜLMELER
- Yeniden baskı yılları, işkence idam yılları başlar.
- 12 Mart sonrası olduğu gibi, Eylül de çok sayıda devrimi dökülür.
- Halkın Yolu döneminin merkezi liderlerinden, kendisi dışında devrimciliğe devam eden, neredeyse kalmaz.
- Kimi köşesine çekilir, kimi önce Avrupa solcusu, sonra neoliberal olur.
- Kamil Dede ise, devrimciliğe devam eder.
- Ancak darbe günlerini yurt dışına çıkmak zorunda kalır
- Almanya’da bir süre işçilik yapar.
KAMİL DEDE İŞÇİ-SENDİKA BÜROSUNDA
- Kamil Dede, Sosyalist Partisi, İşçi Partisi ve Vatan Partisi’nde, hem sadece üye olarak çalıştı.
- Hem de İstanbul ve Ankara İl Başkanlığı, MKK Üyeliği, Genel Başkan Yardımcılığı, Genel Saymanlık ve Başkanlık Kurulu üyeliği gibi görevlerde bulundu.
- Üst görevlerde bulunduğunda kibirlenmedi, üye olarak çalıştığında gocunmadı. Hiçbir görevi küçümsemedi, hiçbir görevde burnu büyümedi.
- Üzüleceği tek an, örgütsüz, görevsiz olmasıydı.
- İşe yaramaz sayılmaktı sanki
- Ankara İl Başkanı iken, görevden alınmış, ancak yeni bir görev de verilmemişti.
- Boşluktaydı, üzüntülüydü.
- İşçi-Sendika Büromuzun başkanı Yıldırım Hoca ile konuşarak büromuza davet ettik.
- 68’in efsane önderlerindendi kendisi.
- 70’li yıllarda illegal dönemdeki hücre örgütlenmeleri zamanında, Yıldırım Hocanın hücre lideri idi aslında…
- Ama şimdi öğrenciydi.
- Bizi kıdemli büro üyeleri saydı, Yıldırım Hoca’yı başkanı.
- İç eğitimlerimizde, o 60 yıllık devrimci, daha yeni adım atıyormuş gibi notlar alır, sorar, sorardı.
- Mutluluktan gözleri parlıyordu.
- O günlerde büromuz yeni bir program uyguluyordu. Yoğun ve yorucu bir çalışma olacak, Türkiye’nin bütün il örgütlerinde, üyelerle toplantılar ve eğitimler yapılacaktı. Her birimize 10-12 il düşüyordu.
- Araba yok. Her yere otobüsle gidiyoruz. Dört gün, beş gün ayağımızdan ayakkabı çıkmadığı olurdu.
- İlerleyen yaşına, çok sayıda hastalığına rağmen, coşkuyla çalışıyordu il il.
SCP’NİN KURULUŞU
- Vatan Partisi’nden ayrılınca, “ne yapmalı” tartışmaları yapılırken, Kamil Dede’yi hep o lider tavrıyla, coşkulu ve devrimci tavrı ile “elbette partimizi kuracağız, tam bağımsız ve gerçekten demokratik Türkiye yolunda, milli demokratik devrimi tamamlama görevini omuzlayacağız” derdi.
- Genel Sekreterlik görevine talip oldu.
- “Zor zamanlarda göreve talip olmak erdemdir” derdi. “Yeniden çarıkları giyme zamanıdır” diyordu.
KİŞİLİĞİ, ELEŞTİRMEYİ DE ÖĞRETTİ, VEFAYI DA
50 yıldır bilir, tanırım Kamil abiyi. Yüzlerce sohbetimiz oldu. Yüzlerce sohbetine tanık oldum.
Nasıl biridir derseniz?
- Güler yüzlüdür.
- İnsanlarla çabuk kaynaşır.
- Konuşkan, girişkendir.
- Açık sözlüdür. İçten pazarlıklı değildir, dobradır.
- Güvenilen insandır Kamil Dede.
- Arkadaştır. Dostluğuna, arkadaşlığına güvenirsiniz.
- Yüzlerce insan sorunlarını, özlemlerini, sırlarını Kamil Dede ile paylaşmıştır. Giderken yüzlerce insanın sırları ile gitti Kamil abi.
- İnsanı uzaklaştırmayı, öğütmeyi değil, kazanmayı amaç etti hep.
- Kendisine kırılan, küsen, düşman olan var mıdır acep? Bunca zaman rastlamadım doğrusu.
- Örneğin THKP-C hareketinden ayrılmış olmakla birlikte, o dönemdeki liderlere ve kadrolara, devrimcilikten vazgeçenlere bile, bir kez bile olsa kötü bir sözünü, hakaretini duymadım.
- Son ayrılması için de böyledir.
- Eleştirir, ama saygılıdır hep.
- Ancak, eleştiride cesurdur aynı zamanda. Eleştirilemez sanılan insanları da eleştirmiştir.
- Fakat dostçadır eleştirileri. Saygıyla, sevgiyle ve yoldaşçadır hep.
- Başarılı birini kıskandığına tanık olmadım.
- Alt düzeydeki yöneticilerin, ya da üyelerin başarıları görülmez, geçiştirilir, görmezden gelinir genellikle.
- Ama Kamil Dede’de tersini görürdük hep.
- Başarıları bulur çıkarır, toplantılarda söyler, herkesin görmesini sağlar.
- Kuruntulu, kasıntılı değildir.
- Azla yetinmekten mutlu olmuştur.
- Yunus’un yanmış halidir yani.
- Pratik zekalıdır.
- Espirili, güler yüzlüdür. Eleştirilerini bile güler yüzle yapar.
- Onu saygın bir lider yapan bunlardır, bütün bu özellikleridir.
- Giderken milyonlarca insanın sevgisi ile gitti.
- Ve bize bıraktığı tek miras, bir devrimcinin nasıl olması gerektiğine dair yaşamıdır.
- Sevgiyle, saygıyla anıyoruz.
